logos
logos
logos
logos
logos
logos
logos
logos
logos
logos

‘ฐานกรณ์’ ออกแบบตัวอักษรทรงแคบในภาษาไทย

Read in

➜  ข้อความพาดหัวในหน้าหนึ่งหนังสือพิมพ์ ใจความสำคัญมากมายที่ต้องบรรจุให้ได้ในหนึ่งหน้า

ป้ายบอกทาง ที่มีข้อมูลที่จำเป็นได้ครบถ้วน แต่ก็ต้องการตัวหนังสือที่อ่านชัด

รายงานบันทึกประจำปี (Annual Report) ข้อมูลมหาศาลกับการจัดวางในตัวเล่ม

จนถึงอัลบั้มเพลง บุ๊คเลท หรือซีดี ไลเนอร์ (CD Liner) 

 

ตัวอย่างเหล่านี้แสดงให้เห็นว่า การบรรจุตัวอักษรจำนวนมากลงในพื้นที่ที่จำกัด จำเป็นต้องมีแบบฟอนต์ที่มีขนาดใหญ่พอที่จะอ่านได้เห็นชัดและสามารถบรรจุคำที่ต้องการทั้งหมดลงไปได้ เงื่อนไขและข้อจำกัดเหล่านี้สามารถตอบโจทย์การใช้งานด้วยคอนเดนสด์ ฟอนต์ (Condensed Font) หรือแบบอักษรตัวเเคบ

 

แบบตัวอักษรทรงแคบมีลักษณะการใช้งานที่หลากหลาย สามารถเป็นได้ตั้งแต่ตัวพาดหัวหลัก (Headline) หรือตัวดิสเพลย์ ​(Display) บางกรณีสามารถเป็นตัวเนื้อความ (Body Text) ได้ด้วย ตัวอักษรทรงแคบมีชื่อที่ถูกเรียกแตกต่างกันไป บางคนอาจจะคุ้นในชื่อคอมเพรสด์ (Compressed) หรือถนัดเรียกว่าแนร์โรว์ (Narrow) ตัวอักษรทรงแคบจะเกิดขึ้นก็ต่อมื่อเป็นส่วนหนึ่งของชุดครอบครัวตัวอักษรหรือชุดครอบครัวตัวอักษร (Font Family) ที่มีฟอนต์แบบเดียวแต่ไม่ใช่ตัวแคบเท่านั้น นอกจากนี้ก็ยังมีตัวทรงแคบที่ถูกออกแบบขึ้นมาเพียงชุดเดียวหรือตัวเดียว ในบางครั้งก็จะไม่ถูกใส่คำว่าคอนเดนสด์ลงในชื่อ

 

 

แม้แต่ในช่วงเวลาที่ไม่ได้ถูกจำกัดด้วยเงื่อนไขด้านพื้นที่ แต่คอนเดนสด์ ฟอนต์ ก็ยังได้รับการเลือกใช้อยู่บ่อยครั้ง เพราะมีสัดส่วนผอมแคบ ทำให้ดูดึงดูดและดูพิเศษมากกว่าตัวความกว้างแบบปกติ แต่นักออกแบบหรือผู้ใช้งานเองจะต้องไม่ลืมคุณสมบัติเรื่องการอ่านได้ (Readability) และความชัดเจน (Legibility) ที่เป็นสิ่งสำคัญ ไม่แนะนำให้บีบฟอนต์เอง เพราะจะทำให้สัดส่วนและภาพรวมของฟอนต์มีปัญหา ดั้งนั้นเลือกใช้ฟอนต์ที่ถูกออกแบบมาเพื่อเป็นตัวแคบโดยเฉพาะจะทำให้ใช้งานได้ง่ายและถูกต้องมากกว่า

 

 

 

โครงสร้างโดยพื้นฐานของภาษาไทยนั้นเริ่มต้นมาจากสัดส่วนที่ค่อนข้างแคบ ซึ่งเป็นทิศทางตรงข้ามกับแบบตัวละตินที่ดูกว้างมากกว่าเมื่อเทียบสัดส่วนกัน แต่เมื่อพัฒนามาเป็นตัวไม่มีหัวกลับกลายเป็นว่าสัดส่วนที่ออกแบบมาส่วนใหญ่ กลับเลือกที่จะให้ออกแบบมาให้กว้างขึ้นใกล้เคียงกับตัวละติน อาจจะเนื่องด้วยการออกแบบให้สอดคล้องกับตัวละตินที่ถูกเลือกใช้คู่กัน ทำให้ตัวอักษรไทยทรงแคบแบบไม่มีหัวกลมไม่ค่อยถูกนำไปใช้งานมากเท่าไหร่นัก จึงทำให้ในช่วงแรกจึงไม่ค่อยมีแบบตัวอักษรที่ถูกออกแบบมาเพื่อเป็นตัวแคบเมื่อเทียบกับกับสัดส่วนความกว้างที่อิงมาจากตัวละติน จึงเกิดคำถามที่ว่า เป็นเพราะไม่ได้มีความต้องการหรือเพราะไม่ค่อยมีทางเลือก แบบตัวแคบจึงไม่ได้ถูกหยิบจับมาใช้งานอย่างที่ควรจะเป็น

 

 

 

ในช่วงปลายปี 2015 จุดเริ่มต้นจากคำถามนั้นนำมาสู่ความสนใจของตัวผู้เขียนที่มีต่อแบบตัวอักษรทรงแคบ ได้คิดต่อยอดไปว่า ถ้าหากแบบตัวอักษรภาษาไทยที่มีทรงแคบมากและมีความหนามากพอที่จะเป็นตัวหนาเพื่อใช้บนหน้าจอสมัยใหม่ได้ จะได้รับการออกแบบมาหน้าตาเป็นแบบไหน กลายมาเป็นโจทย์ตั้งต้นของแบบตัวอักษร “ฐานกรณ์” ภายใต้ความท้าทายของการออกแบบอย่างโครงสร้างของภาษาไทย ที่มีรายละเอียดด้านในอย่างเช่นหัวของ ค ฅ ศ ษ หรือแม้แต่ ช ซ ที่มีหัวหลบเข้าข้างใน แล้วยังจะต้องมาเจอกับหางของทั้งสองอีก ซึ่งมีผลต่อการอ่านได้ค่อนข้างมาก ดังนั้นการจะทำให้สัดส่วนแคบมากโดยที่ยังรักษาความสามารถของการอ่านได้และมีความชัดเจนนั้น จะสามารถออกแบบได้แคบถึงแค่ระดับหนึ่งเท่านั้น

 

 

จากเจตนาของผู้ออกแบบที่ต้องการให้ฐานกรณ์นี้เป็นตัวพาดหัวหลักและแสดงผลเป็นหัวข้อสั้นๆ บนหน้าจอขนาดต่างๆ สำหรับภาษาไทยมักจะต้องใช้คู่กับตัวละตินหรือตัวภาษาอังกฤษอยู่ซึ่งบ่อยครั้ง จึงต้องออกแบบตัวละตินหรือตัวภาษาอังกฤษที่ความสูงของตัวพิมพ์เล็ก  (Lower Case) ที่มความใกล้เคียงกับตัวพิมพ์ใหญ่(Upper Case) จึงตัดสินใจเลือกให้ตัวภาษาไทยมีความสูงเท่ากับตัวภาษาอังกฤษพิมพ์เล็ก เพื่อที่จะทำให้ภาพรวมเมื่อใช้งานคู่กับแล้วดูมีขนาดที่ใกล้เคียงกัน

 

 

ฐานกรณ์ (Tannakone) มีความหมายถึงคำที่เอาไว้เรียกอวัยวะต่างๆ ในช่องปากที่ใช้ในการออกเสียง

 

ในช่วงปลายปี 2016 ฐานกรณ์ได้รับการขยายน้ำหนักเพื่อการใช้งานที่ครอบคลุมมากขึ้น จึงจำเป็นจะต้องกลับมาตรวจสอบ และได้ทำการปรับปรุงรายละเอียดบางส่วนเพื่อทำให้ขยายน้ำหนักให้ครอบคลุมได้ตามที่ต้องการ

 

 

 

แต่ในปัจจุบันเงื่อนไขเดิมบนสื่อใหม่อย่างโทรศัพท์สมาร์ทโฟน  สมาร์ทวอช (Smart Watch) หรือหน้าจอขนาดเล็กที่มีความละเอียดที่สูงมากพอจะแสดงผลแบบตัวอักษรให้มีความคมชัดได้ ความต้องการที่มีต่อแบบตัวอักษรทรงแคบก็กลับมาอีกครั้ง ประกอบกับความสนใจของคนไทยที่มีตัวงานออกแบบตัวอักษรเริ่มมีมากขึ้น ทำให้เราได้มีโอกาสเห็นแบบตัวอักษรไทยทรงแคบที่ถูกออกแบบมาเพื่อรองกับความต้องการของยุคสมัยมากยิ่งขึ้น ถึงแม้ฐานกรณ์จะถูกออกแบบไว้เพื่อโจทย์การใช้งานบนหน้าจออยู่แล้วก็ตาม แต่องค์ความรู้ หรือข้อมูลที่ใช้ในการออกแบบ ณ เวลานั้น อาจจะต้องนำกลับมาคิดทบทวนใหม่ว่าจนถึงตอนนี้ยังคงสอดคล้องกับเทคโนโลยีในปัจจุบันอยู่หรือไม่ สามารถนำกลับมาปรับปรุงใหม่ให้สอดคล้องกับพฤติกรรมการอ่านและการพัฒนาทางเทคโนโลยีในปัจจุบันได้อย่างไรต่อไป

 

ฐานกรณ์ มีให้เลือกใช้งานบางน้ำหนักสำหรับผู้ที่ใช้บริการ Adobe Creative Cloud สามารถเข้าไปดูได้ที่ 
https://fonts.adobe.com/fonts/tannakone#fonts-section 

 

หรือสนใจซื้อฟอนต์สามารถสอบถามได้ที่ 
https://cadsondemak.com/contact/

 

Share

CONTINUE IN

Type